វិបត្តិសីលធម៌ក្នុងមង្គលចក្រវាឡ ការប្រើប្រាស់អំណាចជិះជាន់អ្នកទន់ខ្សោយក្នុងសង្គម

ភ្នំពេញ៖ ក្នុងបរិបទនៃសង្គមកម្ពុជាសម័យថ្មី ដែលការរីកចម្រើនផ្នែកសម្ភារនិយមបានបោះជំហានយ៉ាងលឿន សំណួរអំពី "តម្លៃពិតនៃជីវិត" បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់សម្រាប់ពិចារណា។ ប្រសិនបើកយើងពិនិត្យតាមកញ្ចក់ទស្សនវិជ្ជាពុទ្ធសាសនាអំពី "មង្គលចក្រវាឡ" យើងនឹងឃើញនូវភាពផ្ទុយគ្នាដ៏គួរឱ្យអាណោចអាធម រវាងភាពមហាសំណាងដែលបានកើតក្នុងភពដ៏វិសេស និងទង្វើអមនុស្សធម៌ដែលបុគ្គលខ្លះកំពុងសាងឡើង។
តាមរយៈសេចក្តីបង្រៀនក្នុងព្រះត្រៃបិដក យើងត្រូវបានគេកំណត់អាសយដ្ឋានឱ្យរស់នៅក្នុង "មង្គលចក្រវាឡ" ដែលជាចក្រវាឡដ៏មានជោគសំណាងបំផុត ព្រោះជាទីតាំងនៃការត្រាស់ដឹងនៃព្រះពុទ្ធរហូតដល់ ៥ ព្រះអង្គ។ ទោះជាយ៉ាងណា ក្នុងតថភាពសង្គមបច្ចុប្បន្ន បុគ្គលមួយចំនួនហាក់បានភ្លេចនូវ "មហាសំណាង" នេះ ដោយបែរជាយកទ្រព្យសម្បត្តិដ៏ស្ដុកស្ដម្ភ ឡានទំនើបៗ និងយសស័ក្តិអំណាចដែលខ្លួនមាន មកធ្វើជាអាវុធសម្រាប់សម្ដែងឫទ្ធិ និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅលើបុគ្គលដែលមានជីវភាពខ្សត់ខ្សោយ និងទន់ទាបជាងខ្លួនទៅវិញ។
បាតុភូតនៃការប្រើប្រាស់អំណាចបុណ្យស័ក្តិដើម្បីជិះជាន់អ្នកដទៃនេះ មិនត្រឹមតែជាការបំផ្លាញសេចក្តីថ្លៃថ្នូរក្នុងនាមជា "មនុស្សភូមិ" ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាការប្រើប្រាស់ "អាតូមនៃបុណ្យ" ចាស់ក្នុងផ្លូវខុស។ តាមទស្សនវិជ្ជាព្រះពុទ្ធសាសនា ជម្ពូទ្វីប ឬផែនដីយើងនេះ គឺជាទីកន្លែងសម្រាប់សន្សំបារមី ព្រោះវាជាភពដែលមានទាំង "ទុក្ខ" និង "សុខ" សម្រាប់ឱ្យយើងរៀនសូត្រ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលបុគ្គលម្នាក់យកទ្រព្យ និងយសមកបិទបាំងភ្នែក រហូតមើលមិនឃើញទុក្ខលំបាករបស់អ្នកដទៃ នោះពួកគេកំពុងតែរុញច្រានខ្លួនឯងឱ្យឃ្លាតឆ្ងាយពី "មង្គល" នៃចក្រវាឡនេះ ហើយបោះជំហានទៅរក "អបាយភូមិ" ដែលជាភពនៃអាតូមក្ដៅ និងងងឹតដោយមិនដឹងខ្លួន។
ការមើលងាយអ្នកក្រីក្រ ឬការធ្វើបាបអ្នកទន់ខ្សោយក្នុងសង្គម គឺជាការបង្ហាញពីអវត្តមាននៃ "យោនិសោមនសិការ" ឬការពិចារណាដោយឧបាយដែលត្រូវ។ យសស័ក្តិ និងទ្រព្យសម្បត្តិ គ្រាន់តែជាគ្រឿងតុបតែងបណ្ដោះអាសន្ននៅក្នុងថតភាពកាមភពនេះតែប៉ុណ្ណោះ វាមិនមែនជាភាពអមតៈ ឡើយ។ នៅចំពោះមុខច្បាប់កម្មផលនៃមង្គលចក្រវាឡ គ្មានឡានទំនើប ឬឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ណាអាចយកមកសូកប៉ាន់ដើម្បីជៀសផុតពីផលនៃអំពើអាក្រក់បាននោះទេ។
សេចក្ដីសន្និដ្ឋាននៃអត្ថបទវិភាគនេះចង់រំលឹកដល់សង្គមទាំងមូលថា ការដែលយើងបានមកជួបជុំគ្នាក្នុង "ពុទ្ធសាសនា ៥,០០០ វស្សា" លើដែនដី "ជម្ពូទ្វីប" នេះ គឺជាឱកាសដ៏មហាសាលសម្រាប់សាងសេចក្ដីល្អ។ ការយកទ្រព្យ និងយសមកបម្រើមនុស្សជាតិ និងជួយសង្គ្រោះអ្នកទន់ខ្សោយ ទើបជាការរស់នៅដែលស័ក្តិសមទៅនឹងឈ្មោះថាជាអ្នករស់នៅក្នុង "មង្គលចក្រវាឡ"។ កុំឱ្យយសស័ក្តិក្នុងលោកីយ៍ មកបំផ្លាញមហាសំណាងដែលអាតូមនៃបុណ្យបានខំរុញច្រានឱ្យយើងកើតមកចំពេល និងចំកន្លែងដ៏វិសេសវិសាលនេះឡើយ៕ ពាក្យស្លោក ពោលថា "ដំបៅស្រោបមាស ត្បូងពេជ្រក្នុងភក់ជ្រាំ"