មហាសំណាង! ហេតុអ្វីបានជាយើងកើតមកចំ "មង្គលចក្រវាឡ" និង "ជម្ពូទ្វីប"?

ភ្នំពេញ៖ នៅក្នុងវិសាលភាពដ៏ធំធេងនៃចក្រវាឡដែលវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងព្យាយាមរុករក ព្រះពុទ្ធសាសនាបានបង្ហាញនូវទស្សនទានដ៏ស៊ីជម្រៅមួយអំពី "អាសយដ្ឋាននៃសកលលោក" ដែលយើងកំពុងរស់នៅ។ យោងតាមការបង្រៀននៅក្នុងព្រះត្រៃបិដក ជាពិសេសក្នុងអង្គុត្តរនិកាយ និងអភិធម្ម បានកំណត់អត្តសញ្ញាណនៃពិភពលោកយើងនេះថាជា "មង្គលចក្រវាឡ" ដែលជាទីតាំងដ៏មានសំណាងបំផុតក្នុងចំណោមសែនកោដិចក្រវាឡដទៃទៀត។
ហេតុផលដែលនាំឱ្យចក្រវាឡយើងទទួលបានឈ្មោះថា "មង្គល" គឺដោយសារតែនៅក្នុងកប្បនេះ ដែលហៅថា ភទ្ទកប្ប គឺជាកាលវេលាដ៏កម្រដែលមានព្រះពុទ្ធត្រាស់ដឹងរហូតដល់ ៥ ព្រះអង្គ រួមមាន ព្រះពុទ្ធកុកសន្ធោ, ព្រះកោនាគមនោ, ព្រះកស្សបោ, ព្រះសមណគោតម (ព្រះបច្ចុប្បន្ន) និងព្រះសិអារ្យមេត្រី ដែលនឹងយាងមកនាពេលអនាគត។ នេះគឺជាភាពខុសប្លែកពីចក្រវាឡដទៃទៀត ដែលខ្លះរាប់លានឆ្នាំគ្មានព្រះពុទ្ធសូម្បីតែមួយព្រះអង្គត្រាស់ដឹងឡើយ។
នៅក្នុងមង្គលចក្រវាឡដ៏ធំនេះ មិនមែនមានតែភពផែនដីមួយនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានបែងចែកជា ៣១ ភព ឬ ៣១ ភូមិ ដោយផ្អែកលើដង់ស៊ីតេនៃចិត្ត។ ក្នុងនោះរួមមាន «កាមភព» ចំនួន ១១ ភព ដែលជាទីតាំងនៃសត្វដែលនៅជាប់ជំពាក់នឹងរូប សម្លេង ក្លិន និងរស ចាប់តាំងពីអបាយភូមិដ៏ងងឹត រហូតដល់ឋានសួគ៌ទាំង ៦ ជាន់។ បន្ទាប់មកគឺ «រូបភព» ចំនួន ១៦ ភព ដែលជាភពរបស់ព្រហ្មដែលមានរូបរាងជាពន្លឺថ្លាឆ្វង់ និង «អរូបភព» ចំនួន ៤ ភព ដែលជាភពខ្ពស់បំផុត មានតែវិញ្ញាណសោយសុខក្នុងសមាធិ គ្មានរូបរាងកាយឡើយ។
ចំណុចដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុតនោះគឺ "ជម្ពូទ្វីប" ឬភពផែនដីដែលយើងកំពុងរស់នៅ ត្រូវបានចាត់ទុកជាបេះដូងនៃមង្គលចក្រវាឡ។ ទោះបីជាមនុស្សមានជីវិតខ្លីជាងទេវតាក៏ដោយ ប៉ុន្តែផែនដីគឺជាកន្លែងតែមួយគត់ដែលព្រះពុទ្ធគ្រប់ព្រះអង្គជ្រើសរើសដើម្បីត្រាស់ដឹង។ ជម្ពូទ្វីបគឺជាសមរភូមិជីវិតដែលមានទាំងសុខ និងទុក្ខ លាយឡំគ្នា ដែលបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់សត្វលោកក្នុងការស្វែងយល់ពីសច្ចធម៌ និងសន្សំបារមី បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឋានសួគ៌ដែលមានតែភាពសប្បាយរាយមាយ ឬឋាននរកដែលមានតែការឈឺចាប់។
ជាការដាស់តឿនសតិស្មារតីតាមបែបយោនិសោមនសិការ នៅពេលដែលយើងសម្លឹងមើលពុទ្ធបដិមា ឬពិចារណាពីជីវិត យើងគួរដឹងខ្លួនថា យើងកំពុងមានមហាសំណាងដ៏កម្រ។ សំណាងទី១ គឺរស់នៅក្នុងមង្គលចក្រវាឡ សំណាងទី២ គឺបានកើតជាមនុស្សក្នុងជម្ពូទ្វីប និងសំណាងទី៣ គឺរស់នៅក្នុងសម័យកាលដែលមានព្រះពុទ្ធសាសនា។
ជារួមមក "អាសយដ្ឋាន" របស់យើងនាពេលនេះ គឺជាទីតាំងដ៏វិសេសវិសាលបំផុត។ ការយល់ដឹងពីទីតាំងខ្លួនឯងនៅក្នុងចក្រវាឡ មិនត្រឹមតែជួយឱ្យយើងស្គាល់ពីតម្លៃនៃជីវិតនោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរំលឹកយើងឱ្យប្រើប្រាស់ "អាតូមនៃបុណ្យ" ដែលបានរុញច្រានយើងមកដល់ចំណុចនេះ ឱ្យមានប្រយោជន៍បំផុត មុននឹងត្រូវធ្វើដំណើរទៅកាន់ភពដទៃទៀតតាមច្បាប់នៃកម្មផលរៀងៗខ្លួន៕