វិបត្តិសង្គ្រាមអាមេរិក-អ៊ីរ៉ង់ ការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេង និងការព្រមានពីសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់សកល

ញូវយ៉ក-ដូហា៖ បេសកជនពិសេសរបស់ប្រទេសកាតាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ បានចេញមុខថ្កោលទោសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរចំពោះសកម្មភាពយោធារបស់អ៊ីរ៉ង់នៅទូទាំងតំបន់ឈូងសមុទ្រ ដោយចាត់ទុកថាជាការរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ធ្វើឡើងនៅទីស្នាក់ការកណ្តាលអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក លោកស្រី Sheikha Alya Ahmed bin Saif Al Thani ឯកអគ្គរដ្ឋទូតកាតា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការបរាជ័យរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខក្នុងការបញ្ឈប់ជម្លោះនេះ គឺជាការបញ្ជូន "សញ្ញាដ៏គ្រោះថ្នាក់" ទៅកាន់ពិភពលោក។ ស្ថានភាពសន្តិសុខក្នុងតំបន់បានធ្លាក់ចុះដុនដាបយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីកងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់បានបើករលកវាយប្រហារដោយមីស៊ីលបាលីស្ទិក និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (Drone) សំដៅលើអ្វីដែលខ្លួនអះអាងថាជាគោលដៅរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការវាយប្រហារទាំងនោះបានរាលដាលដល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល និងកំពង់ផែសំខាន់ៗក្នុងតំបន់ រួមមានការវាយប្រហារលើនាវាដឹកប្រេងនៅកំពង់ផែ al-Faw ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ និងការវាយប្រហារលើធុងផ្ទុកប្រេងនៅកំពង់ផែ Salalah ក្នុងប្រទេសអូម៉ង់ ដែលបានបង្កជាអគ្គិភ័យយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ។ យោងតាមរបាយការណ៍ចុងក្រោយ ជម្លោះដែលបានចាប់ផ្តើមតាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈនេះ បានបណ្តាលឱ្យមានការបាត់បង់ជីវិតយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។ នៅខាងក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១,២៥៥ នាក់បានស្លាប់នៅក្នុងការវាយប្រហារបកវិញពីសំណាក់អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ដែលត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានប៉ះពាល់ដល់សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ និងលំនៅឋានស៊ីវិល។ ដោយឡែក សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានបញ្ជាក់ពីការបាត់បង់ជីវិតកងទ័ពរបស់ខ្លួនចំនួន ៨ នាក់ផងដែរ ស្របពេលដែលប្រទេសក្នុងតំបន់ដូចជា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អ៊ីស្រាអែល អារ៉ាប់រួម គុយវ៉ែត និងបារ៉ែន សុទ្ធតែបានរាយការណ៍ពីការបាត់បង់ជីវិត និងការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់កាលពីថ្ងៃពុធ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបានបោះឆ្នោតគាំទ្រសេចក្តីសម្រេចថ្កោលទោសរលកនៃការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើបណ្តាប្រទេសក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសហប្រតិបត្តិការឈូងសមុទ្រ (GCC)។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រទេសតួកគីបានអំពាវនាវឱ្យភាគីជម្លោះវិលត្រឡប់មកតុចរចាវិញជាបន្ទាន់ មុនពេលដែលសង្គ្រាមនេះ "ដុតបំផ្លាញតំបន់ទាំងមូល"។ ជាការឆ្លើយតប អ៊ីរ៉ង់បានកំណត់លក្ខខណ្ឌបីយ៉ាងសម្រាប់សន្តិភាព ប៉ុន្តែបានព្រមានជាថ្មីថា នឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យ "ប្រេងសូម្បីតែមួយលីត្រ" ឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ឡើយ ប្រសិនបើសម្ពាធយោធានៅតែបន្ត ដែលនេះអាចរុញច្រានតម្លៃប្រេងឱ្យហក់ឡើងដល់ ២០០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល។ ខណៈដែលសង្គ្រាមបន្តរីករាលដាល បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) កម្រិតខ្ពស់ត្រូវបានយោធាអាមេរិកយកមកប្រើប្រាស់ដើម្បីវិភាគទិន្នន័យសមរភូមិ ដែលជាសញ្ញាបង្ហាញថា សង្គ្រាមសម័យថ្មីបានឈានដល់កម្រិតបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់បំផុត។ បច្ចុប្បន្ន សហគមន៍អន្តរជាតិកំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រទេស G7 ដែលគ្រោងនឹងបញ្ចេញប្រេងបម្រុងយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីទប់ទល់នឹងវិបត្តិថាមពលសកលដែលបង្កឡើងដោយសង្គ្រាមដ៏រ៉ាំរ៉ៃនេះ៕