រៀនភាសាអង់គ្លេស ប្រវត្តិបងប្អូនត្រកូល Wright អ្នកបង្កើតយន្តហោះដំបូងគេបង្អស់ និងយុគសម័យថ្មីនៃការហោះហើរ

លោក Wilbur និង Orville Wright គឺជាអ្នកប្រឌិតជនជាតិអាមេរិក ដែលបានបង្កើតម៉ាស៊ីនហោះហើរខ្នាតតូចដើរដោយកម្លាំងម៉ាស៊ីន។ ពួកគាត់បានបង្ហាញឱ្យពិភពលោកឃើញថា ការហោះហើរដោយមិនចាំបាច់ប្រើបាល់ឡុងហ្គាស គឺជារឿងដែលអាចធ្វើទៅបាន។
លោក Wilbur Wright កើតនៅឆ្នាំ ១៨៦៧ នៅជិតក្រុង Melville រដ្ឋ Indiana។ ចំណែកឯប្អូនប្រុសរបស់គាត់គឺលោក Orville កើតនៅបួនឆ្នាំក្រោយមក ក្នុងក្រុង Dayton រដ្ឋ Ohio។ នៅពេលធំដឹងក្តី បងប្អូនត្រកូល Wright តែងតែធ្វើការពិសោធន៍លើឧបករណ៍មេកានិចផ្សេងៗ។ បន្ទាប់មក ពួកគាត់ក៏បានចាប់ផ្តើមរចនាម៉ាស៊ីនហោះហើរដោយខ្លួនឯង ដោយផ្អែកលើគំនិតដែលពួកគាត់ធ្លាប់បានអភិវឌ្ឍពីការពិសោធន៍មុនៗ ដូចជាការលេងឧទ្ធម្ភាគចក្រក្មេងលេង ខ្លែង ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព និងកង់ជាដើម។
ក្នុងពេលឆាប់ៗនោះ ពួកគាត់ត្រូវការទីកន្លែងមួយដើម្បីសាកល្បងគំនិតហោះហើររបស់ខ្លួន។ ទីតាំងដែលល្អបំផុតដែលមានលក្ខខណ្ឌខ្យល់អំណោយផល គឺតំបន់ដីខ្សាច់ក្នុងរដ្ឋ North Carolina តាមបណ្តោយឆ្នេរមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ដែលមានឈ្មោះថា Kill Devil Hill ជិតទីក្រុង Kitty Hawk។
បងប្អូនត្រកូល Wright បានធ្វើការសាកល្បងជាច្រើនលើកជាមួយ "យន្តហោះគ្មានម៉ាស៊ីន" (Gliders) នៅ Kitty Hawk។ តាមរយៈការសាកល្បងទាំងនេះ ពួកគាត់បានរៀនពីរបៀបដោះស្រាយបញ្ហាជាច្រើនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការហោះហើរ។
ត្រឹមរដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំ ១៩០៣ Wilbur និង Orville បានរចនា និងសាងសង់យន្តហោះមួយដែលដើរដោយម៉ាស៊ីនសាំង។ យន្តហោះនោះមានស្លាបប្រវែង ១២ ម៉ែត្រ និងមានទម្ងន់ប្រហែល ៣៤០ គីឡូក្រាម (រួមទាំងអ្នកបើកបរ)។
នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩០៣ ពួកគាត់បានបង្កើតការហោះហើរលើកដំបូងបំផុតក្នុងពិភពលោក ដោយប្រើម៉ាស៊ីនដែលមានទម្ងន់ធ្ងន់ជាងខ្យល់ និងដើរដោយកម្លាំងម៉ាស៊ីន។ លោក Orville បានបើកយន្តហោះនោះក្នុងចម្ងាយ ៣៦ ម៉ែត្រ និងស្ថិតនៅលើអាកាសបានរយៈពេល ១២ វិនាទី។ បងប្អូនទាំងពីរនាក់បានហោះហើរបីដងបន្ថែមទៀតនៅថ្ងៃដដែលនោះ។
មានបុរសបួននាក់ផ្សេងទៀតបានមើលឃើញការហោះហើរលើកដំបូងរបស់បងប្អូនត្រកូល Wright ហើយម្នាក់ក្នុងចំណោមនោះបានថតរូបទុកជាភស្តុតាង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មានកាសែតតិចតួចណាស់ដែលបានចុះផ្សាយពីព្រឹត្តិការណ៍នេះនៅពេលនោះ។
វាត្រូវចំណាយពេលជិតប្រាំឆ្នាំ ទើបបងប្អូនត្រកូល Wright ក្លាយជាមនុស្សល្បីល្បាញ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩០៨ Wilbur បានទៅប្រទេសបារាំង ហើយគាត់បានធ្វើការហោះហើរបង្ហាញនៅកម្ពស់ ៩០ ម៉ែត្រ។ ក្រុមហ៊ុនបារាំងមួយបានយល់ព្រមចាប់ផ្តើមផលិតម៉ាស៊ីនហោះហើររបស់បងប្អូនត្រកូល Wright។
ចំណែក Orville ក៏បានធ្វើការហោះហើរដោយជោគជ័យនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងពេលដែល Wilbur នៅប្រទេសបារាំង។ ក្រសួងសង្គ្រាមសហរដ្ឋអាមេរិកបានយល់ព្រមទិញយន្តហោះរបស់បងប្អូនត្រកូល Wright។ ភ្លាមៗនោះ Wilbur និង Orville បានក្លាយជាវីរបុរសពិភពលោក ប៉ុន្តែពួកគាត់មិនបានស្វែងរកភាពល្បីល្បាញនោះទេ។ ពួកគាត់បានត្រឡប់ទៅក្រុង Dayton វិញ ដើម្បីបន្តអភិវឌ្ឍយន្តហោះឱ្យកាន់តែប្រសើរ និងបានបង្រៀនមនុស្សជាច្រើនទៀតឱ្យចេះបើកបរយន្តហោះ។
លោក Wilbur Wright បានទទួលមរណភាពដោយសារជំងឺគ្រុនពោះវៀនក្នុងឆ្នាំ ១៩១២។ ចំណែកលោក Orville Wright បានបន្តរចនា និងបង្កើតវត្ថុថ្មីៗរហូតដល់គាត់បានទទួលមរណភាពជាច្រើនឆ្នាំក្រោយមក គឺក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៨។
សព្វថ្ងៃនេះ យន្តហោះដំបូងបង្អស់របស់បងប្អូនត្រកូល Wright ត្រូវបានតម្កល់ទុកក្នុងសារមន្ទីរអាកាសចរណ៍ និងលំហ (Air and Space Museum) ក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី។ អ្នកទស្សនាសារមន្ទីរអាចមើលយន្តហោះខ្នាតតូចនោះ ហើយបន្ទាប់មកអាចដើរទៅកាន់ផ្នែកមួយទៀតដើម្បីមើលយានអវកាស និងថ្មដែលប្រមូលបានពីព្រះច័ន្ទ។ ពិភពលោកបានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង ចាប់តាំងពី Wilbur និង Orville Wright បានចាប់ផ្តើមយុគសម័យថ្មីនៃការហោះហើរកាលពីជាង ១០០ ឆ្នាំមុន។
